Windmolens – Brief naar Waterschap

 

Hieronder is  de brief na te lezen welke door SBOR / Actiecomité Windmolens Olburgen-Rha NEE!  is verstuurd, vergezeld met de handtekeningen uit Olburgen-Rha en Dieren, aan het Waterschap Rijn en IJssel. Daarnaast is een afschrift verstuurd aan de gemeente Bronckhorst.

——————————————————————————————————————————————————————————————————————–

 

Bezwaar tegen plan windmolens waterschap Rijn en IJssel in Olburgen-Rha

 

Geacht bestuur van het waterschap Rijn en IJssel,

Op 15 november jl. hebben de bewoners van Olburgen en Rha tijdens een informatieavond in de IJsselhoeve kennis genomen van uw onderzoek naar plaatsing van twee hoge windmolens op het terrein van de waterzuivering aan de Olburgseweg, tussen Olburgen en Rha.

Naar aanleiding van deze avond heeft een flink aantal bewoners zich verenigd in het Actiecomité Windmolens Olburgen-Rha NEE!, een groep die fel gekant is tegen de plannen zoals deze tijdens genoemde avond zijn gepresenteerd. De Stichting Belang Olburgen Rha (SBOR) verzet zich in het Actiecomité Windmolens Olburgen-Rha samen met alle verontruste bewoners tegen de mogelijke bouw van windmolens.

Middels deze brief willen de Stichting Belang Olburgen Rha (SBOR)/Actiecomité Windmolens Olburgen-Rha NEE! u laten weten dat de bewoners van Olburgen en Rha sterk verontwaardigd zijn over uw voornemen tot mogelijke plaatsing van windmolens op het terrein van het waterschap.

Het grote aantal in Olburgen en Rha opgehaalde handtekeningen tegen dit voornemen (57 in Rha en 92 in Olburgen) toont aan dat het overgrote deel van de bewoners zich tegen plaatsing van windmolens verzet (zie Bijlage 1: Bezwaarbrieven bewoners). Hiernaast is ook een aantal bewoners uit Dieren-zuid bij de voorlichtingsavond aanwezig geweest. Ook in Dieren keren zich veel bewoners tegen plaatsing van windmolens (zie Bijlage 2: Bezwaarbrieven bewoners Dieren (82)).

In deze brief worden de bezwaren van de bewoners uiteen gezet en stellen we u een aantal vragen die wij hebben ten aanzien van uw plannen.

Vanzelfsprekend is het grootste deel van de bezwaren gericht tegen de plaatsing van windmolens. We maken echter ook bezwaar tegen het uitgangspunt van het waterschap om het onderzoek naar mogelijkheden voor windenergie alleen te richten op de eigen locaties. Het uitgangspunt om alle windmolens op eigen terreinen te willen plaatsen lijkt willekeurig en roept veel vragen op over de visie van het waterschap over de inpassing in het landschap (zie de vragen hierover in deze brief) en hoe deze zich verhoudt met de visie van de Provincie Gelderland en de Gemeente Bronckhorst.

 

Bezwaren tegen de windmolens

De bezwaren van de omgeving tegen de windmolens richten zich in hoofdzaak op de volgende vier punten:

  1. Overlast voor omwonenden
  2. Aantasting van het cultuurhistorisch waardevolle landschap
  3. Aantasting van de natuurwaarden van het IJsseldal
  4. Waardevermindering van woningen
  1. Overlast voor omwonenden

Het is bekend dat windmolens diverse effecten veroorzaken, zoals geluid, trillingen en slagschaduw van de masten en wieken, waardoor hinder en ernstige gezondheidseffecten kunnen optreden voor de omwonenden. Wij hebben hier niet om gevraagd en zijn niet bereid deze mogelijke gevolgen van het plaatsen van windmolens te dragen!

  • Hoewel het Waterschap de omwonenden door een excursie en gesprekken probeert te overtuigen dat het met de effecten wel mee valt, kan hierover geen enkele garantie worden gegeven. Als toch negatieve effecten optreden is het te laat en zijn de gevolgen voor de bewoners. Dit vinden wij onacceptabel!
  • De afstand van de beoogde molens tot een aantal bestaande woningen is gering (slechts ca. 400 meter). Binnen een straal van een kilometer staan echter meer dan 40 woningen en een groot aantal recreatiebungalows!
  • De wettelijke minimale afstanden van windmolens tot woningen in andere Europese landen variëren tussen ca. 500 en 1500 meter. Dit duidt er volgens ons op dat ook buiten de 400 meter- zone negatieve effecten kunnen optreden!
  • Bekend is dat het geluid van windmolens ver draagt en ook afhankelijk is van de windrichting. Door de overheersende zuidwestelijke windrichting zal naar verwachting een onevenredig hoge geluidsbelasting op het dorp Rha
  • Het landschap rond Olburgen en Rha is nog een zeer stil gebied. Toevoeging van één of twee windmolens zal hierdoor een relatief groot negatief effect hebben op de stilte in het gebied.
  1. Aantasting van het cultuurhistorisch waardevolle landschap

Plaatsing van windmolens op het terrein van het waterschap vormt een ernstige aantasting van het open en cultuurhistorisch waardevolle landschap rondom Olburgen en Rha én van het landschapssilhouet (de horizon) rondom beide dorpen. Dit zijn kwaliteiten die door de bewoners en vele recreanten in het gebied zeer hoog worden gewaardeerd en die bovendien in diverse gemeentelijke en provinciale beleidsplannen worden gezien als kernkwaliteiten.

  • Het gebied van Olburgen en Rha is in de Structuurvisie Bronckhorst onder de noemer ‘Oeverwal Bronckhorst’ aangeduid als waardevol landschap. Als belangrijke kernkwaliteiten worden genoemd de overgang van de open uiterwaarden van de IJssel naar het besloten landschap van de Graafschap en de kleinschalige karakteristiek van het oeverwallenlandschap met kleine dorpen Olburgen, Rha en het ‘stadje’ Bronckhorst. Alsmede ‘vrij uitzicht vanaf de dijk over het binnendijkse landschap en over de rivier met uiterwaarden’.
  • De omgevingsvisie van de Provincie benoemt hiernaast nadrukkelijk ook rust, ruimte en donkerte als kernkwaliteiten van de IJsseluiterwaarden tussen Doesburg en Zutphen. Ook weidse vergezichten over de rivier en vaak fraai zicht op de stuwwallen (Veluwezoom).
  • Het landschapssilhouet rondom Olburgen en Rha wordt gekenmerkt door een lage horizon, die bestaat uit veel groen met lage accenten, bestaande uit de kerktorens van Doesburg, Olburgen, Dieren, Brummen en Steenderen, de Dierense Toren en de molen van Rha.
  • Het beleid van de gemeente Bronckhorst is tot nu toe geweest dat geen windmolens worden toegestaan boven de 25 meter. Op basis van dit beleid heeft de gemeente in de afgelopen jaren al verschillende initiatieven voor het plaatsen van (veel lagere dan de nu voorgestelde) windmolens in de omgeving van Olburgen en Rha tegengehouden (o.a. Wigman, Garritsen). Omdat de landschappelijke kwaliteit van het landschap onveranderd hoog is, mag worden verwacht dat de gemeente ook in dit geval geen goedkeuring zal verlenen aan het huidige initiatief.
  • In de Omgevingsvisie Provincie Gelderland (Actualisatieplan december 2016) wordt gesteld dat combinatie van windturbines met andere, intensieve functies in een gebied de voorkeur heeft én dat ‘visuele interferentie’ van windmolens met de omgeving moet worden voorkomen. Het initiatief voldoet aan geen van beide richtlijnen.
  1. Aantasting van natuurwaarden van het IJsseldal

De locatie grenst direct aan de IJssel en ligt hierdoor midden in een belangrijke trekroute van duizenden ganzen en andere vogels. Het initiatief zal naar verwachting leiden tot negatieve effecten op de hoge natuurwaarden van het IJsseldal, met name voor ganzen.  

  • Het zuiveringsterrein grenst direct aan de IJsseluiterwaarden, die integraal onderdeel zijn van de Ecologische Hoofd Structuur (EHS) en het Natura 2000-gebied Rijntakken, deelgebied 1; Uiterwaarden IJssel (Natura 2000).
  • Een groot deel van de omgeving van Rha en Olburgen is aangewezen als Weidevogelgebied, Ganzenfourageergebied, Rustgebied voor winterganzen. De voorgestelde windmolens zijn gesitueerd op zeer kleine afstand van verschillende van deze gebieden (Omgevingsvisie Provincie Gelderland).
  • In het Ontwerp Actualisatieplan Omgevingsvisie van de Provincie (december 2016) is een aanpassing gedaan voor het gebied ten zuiden van de zuivering. De zgn. ‘foerageergebieden ganzen’ zijn sinds afgelopen jaar gewijzigd in ‘rustgebieden winterganzen’. De begrenzing voor het rustgebied is verruimd t.o.v. het foerageergebied en ligt nu op het fietspad op de dijk langs de zuivering. Om het ‘rustgebied’ wordt daarnaast een zgn. buffergebied gehanteerd voor windenergie á 300 meter, dat ongeveer de complete zuidelijke helft van de zuivering bestrijkt (‘windenergie mogelijk ERAF’). Deze wijziging maakt het plaatsen van windmolens op een groot deel van het terrein onmogelijk.
  • In de praktijk foerageren en rusten de ganzen ook in grote aantallen buiten deze gebieden, zoals op alle weilanden die direct rondom de locatie van de zuivering zijn gelegen!

We concluderen dat de zuivering gelegen is in een gebied met hoge natuurwaarden, die bij wet beschermd zijn en beperkingen stellen aan het plaatsen van windmolens op het terrein van de zuivering. Door de wijziging van het Provinciaal beleid zal één van beide voorgestelde molens wettelijk niet mogelijk zijn. Ook voor het deel van de zuivering waarvoor nu geen wettelijke beperkingen gelden wordt geconcludeerd dat een grote kans bestaat op negatieve effecten op de natuur. Wanneer niet wordt besloten om af te zien van het plaatsen van windmolens op de locatie Olburgen-Rha, zal door het waterschap een ‘Passende Beoordeling’ uitgevoerd dienen te worden naar de gevolgen van plaatsing van windmolens op het naastgelegen Natura 2000 gebied.

  1. Waardevermindering van woningen en verlies aan woongenot

Bewoners van Olburgen en Rha zijn bang voor waardevermindering van hun woningen en verlies aan woongenot, als gevolg van de bouw van windmolens. Deze angst lijkt, gezien een recent voorbeeld (zie tweede punt), reëel en brengt de omwonenden in grote onzekerheid over de financiële gevolgen.

  • De Nederlandse Vereniging Omwonenden Windturbines (NLVOW) stelt op haar website dat waardevermindering van woningen als gevolg van plaatsing van windmolens in de directe omgeving, varieert tussen de 10 % en 50% van de WOZ-waarde (bron: http://nlvow.nl/planschade-woz-advies/). Woningen in de directe omgeving van windmolens blijken bovendien in de praktijk slecht verkoopbaar te zijn.
  • Wanneer waardevermindering mogelijk aan de orde is, ligt echter altijd bij de bewoners. Zij kunnen zich moeilijk verdedigingen tegen grote organisaties en draaien ook op voor eventuele kosten voor juridische ondersteuning. Dit, terwijl een voor de bewoners positieve afloop allesbehalve zeker is, getuige een recent voorbeeld in Netterden, waarbij geen van alle 30 planschadeverzoeken werd gehonoreerd.

 

Vragen

Tot slot hebben we de volgende vragen aan het waterschap:

  1. Waarom wordt de omgeving pas in november 2016 ingelicht over het voornemen, terwijl al twee jaar eerder een quick-scan is uitgevoerd naar de mogelijkheden van windmolens op de terreinen van het waterschap? Wij vinden dit niet passen bij het uitgangspunt van transparantie naar de bewoners.
  2. Waarom heeft het waterschap ervoor gekozen om het onderzoek naar mogelijkheden voor windenergie alleen te richten op de eigen locaties?
  3. In de Regionale Uitvoeringsagenda Duurzame Energie Achterhoek (AGEM, maart 2016) wordt gesteld dat intensieve samenwerking met andere beleidsvelden in de gemeente van belang is en dat inpassing van windenergie vraagt om een integrale visie. Hoe past het voornemen van het waterschap in een bredere, door gemeente en provincie gedragen, visie op de landschappelijk inpassing van windmolens en andere duurzame energiemaatregelen in de Achterhoek?
  4. Waarom wordt inkoop van energie van windmolens op zee niet serieus overwogen, terwijl de kosten steeds lager worden en inmiddels bijna 50% lager zijn dan windenergie op land? Hoe verantwoordt u de hogere kosten, omdat toch gekozen wordt voor windenergie op land? Waarom ziet u windmolens als een minder duurzaam alternatief dan windmolens op land?
  5. Binnen een straal van een kilometer van het terrein liggen twee grote recreatieterreinen en twee kleinere. Zijn deze ondernemers en de eigenaren van de recreatiewoningen meegenomen in de overwegingen omtrent het plan en hoe worden zij bij de verdere planvorming betrokken?
  6. Gezien alle in brief aangevoerde bezwaren vragen we ons af hoe het kan dat de locatie Olburgen-Rha als geschikte locatie naar voren is gekomen in de quick-scan die door ARCADIS is uitgevoerd (Arcadis, dec. 2014). Hoe verklaart u dit?
  7. Ook vragen wij ons af of het vanuit het oogpunt van arbeidsveiligheid is toegestaan om op een terrein een windmolen te plaatsen waar direct onder wordt gewerkt.

 

Concluderend stellen wij vast dat het onderzoek naar de plaatsing van windmolens op het terrein van de zuivering aan de Olburgseweg veel onrust heeft veroorzaakt onder de omwonenden. We constateren ook dat een zeer groot deel van de bewoners van Olburgen en Rha TEGEN  plaatsing van windmolens op het terrein van de zuivering is en dat hierbij zwaarwegende argumenten tegen plaatsing van windmolens worden aangevoerd.

Namens de bewoners van Olburgen en Rha verzoeken de SBOR/Actiecomité Windmolens Olburgen-Rha NEE! u derhalve dringend om af te zien van verdere planvorming gericht op het plaatsen van windmolens op het zuiveringsterrein aan de Olburgseweg!

 We vragen u onze argumenten serieus te nemen en deze nadrukkelijk te betrekken in uw afweging over het vervolg van uw onderzoek naar de windmolens. Ook vragen we het waterschap om samen met gemeenten en provincie en in overleg met de bewoners in uw beheersgebied, te zoeken naar oplossingen voor de energietransitie waarvoor zij zich gesteld ziet. Oplossingen die op meer draagvlak bij de lokale bevolking kunnen rekenen en die passen in een integrale visie op de landschappelijke inpassing van de benodigde maatregelen.   

Tot slot verzoeken wij u vriendelijk de gestelde vragen voor 31 januari 2017 schriftelijk aan ons te beantwoorden. Wij zien uw reactie met belangstelling tegemoet.

Een kopie van deze brief sturen wij aan het college van B&W van de gemeente Bronckhorst. Ter informering van  de bewoners van het gebied wordt de brief hiernaast gepubliceerd op de website van SBOR (www.olburgenrha.nl).

 

Reactie WRIJ:

Op 31 januari 2017 ontving SBOR / Actiecomité Windmolens Olburgen-Rha NEE! een schriftelijke reactie van Waterschap Rijn en IJssel, klik hier om deze te raadplegen.

 
© 2016 Olburgen Rha